Feiten

Ouders:	10Jan de Groot 11Immetje Steur
Geboren:	25 augustus 1914 Blokker
Overleden:	30 mei 2001 Hoorn
Begraven:	Spanbroek

5Reinouda (Reinsje of Moes) Elisabeth de Groot, dochter van 10Jan de Groot en 11Immetje Steur, werd geboren2 op 25 augustus 1914 in Blokker.

Reinsje werd geboren in Westerblokker aan de Zeedijk 327, inmiddels de Schellinkhouterdijk in Hoorn. De boerderij stond destijds op het perceel van Cornelis Neefjes. Delen van de boerderij, bekend als de Emmahoeve, werden in de loop der jaren gesloopt en aangebouwd.

1902: Schets van perceel D597 (veldwerkkaart). Dit is dezelfde situatie als in de tijd dat Reinsje hier woonde. Klik voor volledige kaart.

De situatie voordat de boerderij werd gesloopt voor de realisatie van het industrieterrein. Inmiddels perceel D694. Klik voor volledige kaart.

De laatste eigenaar van het perceel was Cornelis Ruijter, die het perceel in 1959 in handen kreeg. Hij verkocht het perceel eind jaren '60 aan de Gemeente Hoorn, waarna er in de jaren '70 een industrieterrein voor in de plaats kwam.

Aan de Zeedijk 4 werd in de achterste boerderij (of een versie hiervan) Reinsje geboren. Foto stamt uit de eerste helft van de jaren '60.3

Reinsje was het oudste kind in het gezin. Ze kreeg vier zusjes en twee broertjes: Elisabeth, Jacob, Aafra, Simon, wederom Elisabeth en Cornelia.

Het gezin verhuisde eind april 1920 naar Spanbroek. Een week later overleed Reinsjes zusje Elisabeth (Betje) op 3-jarige leeftijd. Ze was bij de verhuizing uit het hoge bed gevallen en gestorven. Haar jongste broertje Simon werd niet ouder dan 7,5 maanden. De moeder van Reinsje zei altijd dat ze haar kleur op de dijk had achtergelaten. Door het overlijden van het zusje en broertje was Reinsje veel ouder dan haar andere zussen en broer. Toen haar moeder in 1935 op 45-jarige leeftijd overleed, kwam de rol van moeder op haar schouders. Daarnaast was ook tante Jo in huis, die aan TBC leed en overleed in 1942.

Simon werd slechts 7,5 maanden oud.4

In Spanbroek woonde het gezin aan de Zandwerven 45 (wijk C, 45a), in stolpboerderij Wolvenhuis, inmiddels een Rijksmonument. Het perceel was in 1920 gekocht door Jacob de Groot, Reinsjes opa. In 1955 kwam het perceel via de vader van Reinsje in handen van haar broer Jacob.

De voorgevel van de stolpboerderij dateert deels uit 1675 en de klokgeveltop met het wapen van de familie Van der Wolff stamt uit de achttiende eeuw. De wolf op de gevel verwijst naar de vroegere eigenaar Ewout van der Wolff, burgemeester van Medemblik. De gevelsteen herinnert met een spreuk de natuurramp in 1674 en de wederopbouw in 1675. De stolpboerderij werd in 1934 ingrijpend gerestaureerd.5

1880: Perceel B326. Klik hier voor volledige kaart.

Stolpboerderij Wolvenhuis, 2019.6

Gevelsteen Wolvenhuis.7

Reinsje heeft de hele lagere schooltijd doorlopen op de openbare school aan de Spanbroekerweg, tegenover het huis van de dokter, bij meester Rozendaal in de klas. Ze ging ook lopend naar school en naar de catechisatie. Kennelijk met meerderen, want ze probeerden met een aantal wel eens de weg te versperren ("we wijken niet, we strijken niet, nog voor geen paard en wagen"). Toen Reinsje 16 jaar was mocht ze één dag in de week naar de huishoudschool in Bergen met de trein. De familie, met name de ooms, vonden het maar niks, een meisje met een schooltas. Ze heeft ook veel gemolken. De koeien kenden haar en wisten precies wie er aan de beurt was. Van uitgaan kwam niet veel. In de crisistijd bracht de melk niet meer dan 2 à 3 cent op en een varken maar 25 gulden. Een dubbeltje voor de fietsenstalling op de kermis kon er dus niet van af.

Op 6 mei 1941 trouwde8 de 26-jarige Reinsje met 4Johannes (Jan) Koning. De volgende dag om 9 uur was de trouwplechtigheid met pastoor Mathot, met daarna de bruiloft in het café van Piet Roskam, naast de Roomskatholieke in Spanbroek. Voor de bruiloft moest de caféhouder een varken, boter, kaas en eieren meenemen, want het was te schaars. De bruiloft duurde tot 12 uur 's nachts, vanwege spertijd. Anders hadden ze tot 4 uur daar moeten blijven. De volgende dag op 8 mei ging het bruidspaar naar Hoorn voor de trouwfoto. Daarvoor had Jan geld moeten vragen aan zijn vader, maar Reinsje vond dat te gek en heeft haar eigen spaargeld meegenomen.

Reinsje vond het moeilijk om haar vader achter te laten toen ze trouwde. Ook moest ze eraan wennen dat ze nu niet meer zelf over het geld ging, maar weekgeld kreeg van haar schoonvader voor de huishouding, zo'n 15 à 16 gulden. Toen ze bouwland kregen vanwege de scheurplicht in de oorlog, werd besloten dat de opbrengst daarvan voor hen was. Toen kregen ze "eigen geld".

Samen met Jan kreeg Reinsje veertien kinderen, zes jongens en acht meisjes. De tweeling Ellie en Nellie overleed bij hun geboorte op 11 september 1949.

Op 30 mei 2001 overleed Reinsje in het ziekenhuis in Hoorn. Zij ligt begraven op de Rooms-Katholieke begraafplaats achter de Bonifatiuskerk in Spanbroek.

Bronnen:

*Verhalen met dank aan de kinderen van Reinsje en Jan.

1: Fotoarchief Zandwerven

2: Noord-Hollands Archief, toegang 358.24, inventarisnummer 11914 (Registers van de burgerlijke stand van de gemeente Blokker)

3: Beeldbank Oud Hoorn, fotonummer 0016911

4: Nieuwe Hoornsche courant, 9 maart 1921Delpher

5: Monumenten in Nederland. Noord-Holland. Rijksdienst voor de Monumentenzorg (Zwolle: Waanders Uitgevers, 2006) DBNL en Boerderijenstichting Noord-Holland.

6:Wikipedia

7: Wikipedia

8: Noord-Hollands Archief, toegang 358.119, inventarisnummer 21941 (Registers van de burgerlijke stand van de gemeente Spanbroek)